Hà Nội Cấu Tạo Van Bướm Tay Quay Gồm Những Bộ Phận Nào?

Van bướm tay quay là thiết bị đóng mở dòng chảy được sử dụng phổ biến trong các hệ thống cấp nước, PCCC, HVAC, xử lý nước thải và đường ống công nghiệp. Điểm đặc trưng của dòng van này là sử dụng hộp số kết hợp tay quay thay cho cần gạt trực tiếp, giúp tăng mô-men xoắn và giảm lực vận hành, đặc biệt khi van có kích thước lớn.

Vậy cấu tạo van bướm tay quay gồm những bộ phận nào? Mỗi chi tiết có nhiệm vụ gì và chúng phối hợp với nhau ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Van bướm tay quay là gì?​

Van bướm tay quay, còn gọi là van bướm hộp số, là loại van bướm được trang bị một bộ truyền động cơ khí gồm hộp số và vô lăng. Khi người vận hành xoay tay quay, lực được truyền qua hệ thống bánh răng đến trục, làm đĩa van xoay để thực hiện quá trình đóng, mở hoặc điều chỉnh dòng chảy.

Khác với van bướm tay gạt, cơ cấu hộp số giúp người dùng tạo ra mô-men xoắn lớn hơn với lực tác động tương đối nhỏ. Vì vậy, van thường được lựa chọn cho các tuyến ống trung bình và lớn hoặc những vị trí yêu cầu thao tác đóng mở từ từ, có kiểm soát.

Cấu tạo van bướm tay quay gồm những bộ phận nào?​

Một van bướm tay quay chính hãng thông thường được cấu thành từ các bộ phận chính như thân van, đĩa van, trục, gioăng làm kín, hộp số và tay quay. Tùy từng nhà sản xuất, vật liệu và thiết kế, van có thể bổ sung thêm bạc lót, vòng đệm, O-ring hoặc bộ phận chỉ thị vị trí.

1. Thân van​

Thân van bướm là bộ phận bao quanh các chi tiết bên trong và kết nối trực tiếp với đường ống. Thân có thể được chế tạo từ gang, gang cầu, inox, thép hoặc các vật liệu khác tùy môi trường sử dụng.

Về kiểu kết nối, van có thể sử dụng dạng Wafer, Lug hoặc mặt bích. Với dạng Wafer, thân van được đặt giữa hai mặt bích của đường ống, giúp tiết kiệm không gian lắp đặt.

2. Đĩa van​

Đĩa van hay còn gọi là cánh bướm là bộ phận trực tiếp kiểm soát dòng lưu chất. Đĩa được gắn với trục và có khả năng xoay quanh trục.

Khi đĩa nằm gần song song với dòng chảy, van ở trạng thái mở. Khi đĩa xoay về vị trí chắn ngang đường ống, dòng lưu chất bị ngăn lại.

Vật liệu đĩa có thể là gang cầu, inox 304, inox 316, đồng nhôm hoặc các vật liệu khác tùy theo yêu cầu của hệ thống.

3. Trục van​

Trục van bướm có nhiệm vụ truyền mô-men xoắn từ hộp số xuống đĩa van. Khi tay quay được xoay, lực truyền qua hộp số và tác động lên trục, khiến đĩa chuyển động theo.

Trục thường sử dụng vật liệu có độ bền cơ học và khả năng chống ăn mòn phù hợp như inox 410, 420, 304 hoặc 316 tùy thiết kế sản phẩm. Một số loại sử dụng trục trên và trục dưới để giữ đĩa ổn định trong thân van.

4. Gioăng làm kín​

Gioăng, hay seat van bướm, nằm giữa đĩa và thân van, có nhiệm vụ tạo độ kín khi van đóng. Đây là chi tiết ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hạn chế rò rỉ của van.

Các vật liệu thường gặp gồm EPDM, NBR, PTFE, Viton hoặc những vật liệu đàn hồi khác. Việc lựa chọn gioăng phải dựa trên loại lưu chất, nhiệt độ và áp suất làm việc.

5. Hộp số​

Đây là bộ phận quan trọng nhất giúp phân biệt van bướm tay quay với van bướm tay gạt.

Hộp số van bướm thường sử dụng cơ cấu bánh vít, trục vít hoặc hệ thống bánh răng để truyền lực từ vô lăng đến trục van. Cơ cấu này làm giảm tốc độ quay nhưng tăng mô-men xoắn, giúp người vận hành đóng mở van dễ dàng hơn.

Một số hộp số còn tích hợp bộ chỉ thị OPEN/CLOSE để người dùng nhận biết trạng thái của đĩa van.

6. Tay quay vô lăng​

Tay quay là bộ phận người vận hành trực tiếp tác động. Khi xoay vô lăng, chuyển động được truyền xuống hộp số rồi đến trục và đĩa van.

Nhờ sử dụng hộp số, người vận hành không cần dùng lực quá lớn ngay cả khi điều khiển van có kích thước lớn hoặc mô-men vận hành cao.

Các chi tiết phụ trong van bướm tay quay​

Ngoài các bộ phận chính, cấu tạo của van có thể bao gồm bạc lót, O-ring, chốt, vòng đệm, bu lông và gioăng kết nối.

Bạc lót giúp hỗ trợ chuyển động của trục và giảm ma sát. O-ring góp phần làm kín khu vực trục, trong khi các chốt và vòng giữ giúp cố định đĩa, trục và những chi tiết bên trong. Cấu hình cụ thể sẽ thay đổi tùy từng model và nhà sản xuất.

Nguyên lý hoạt động của van bướm tay quay​

Các bộ phận trên phối hợp theo một chuỗi truyền động tương đối đơn giản:

Tay quay → Hộp số → Trục van → Đĩa van → Đóng/Mở dòng chảy

Khi xoay tay quay, hộp số truyền chuyển động đến trục. Trục làm đĩa van xoay trong phạm vi khoảng 90°, từ đó thay đổi tiết diện dòng chảy.

Khi đĩa song song với dòng lưu chất, van mở. Khi đĩa xoay vuông góc với dòng chảy, van đóng. Nhờ cơ cấu truyền động bánh răng, quá trình vận hành diễn ra từ từ và cần lực tay nhỏ hơn so với thao tác trực tiếp.

Vì sao cần hiểu rõ cấu tạo van bướm tay quay?​

Việc hiểu rõ cấu tạo van bướm hộp số giúp người dùng dễ dàng hơn trong quá trình lựa chọn, lắp đặt và bảo trì.

Ví dụ, nếu hệ thống sử dụng nước sạch, gioăng EPDM có thể là lựa chọn phù hợp trong nhiều trường hợp. Nếu môi trường có hóa chất hoặc nhiệt độ đặc biệt, cần xem xét vật liệu gioăng và đĩa tương thích hơn.

Tương tự, với đường ống lớn hoặc có mô-men vận hành cao, việc lựa chọn hộp số phù hợp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành và độ bền của van.

Lưu ý khi lựa chọn van bướm tay quay​

Khi mua van bướm tay quay, không nên chỉ quan tâm đến kích thước DN. Một số thông số cần kiểm tra gồm:

• Kích thước đường ống DN.
• Áp suất làm việc PN.
• Vật liệu thân van.
• Vật liệu đĩa van.
• Vật liệu gioăng làm kín.
• Loại lưu chất.
• Nhiệt độ làm việc.
• Kiểu kết nối Wafer, Lug hoặc mặt bích.
• Mô-men xoắn và tỷ số truyền của hộp số.
• Tiêu chuẩn kỹ thuật của hệ thống.

Việc lựa chọn đúng các thông số trên giúp van hoạt động ổn định và hạn chế tình trạng rò rỉ, kẹt đĩa hoặc quá tải cơ cấu truyền động.

Mua van bướm tay quay chính hãng tại Tuấn Hưng Phát​

Nếu đang tìm kiếm van bướm tay quay chính hãng, chất lượng, Tuấn Hưng Phát là đơn vị phân phối các sản phẩm van công nghiệp và thiết bị đường ống phục vụ nhiều lĩnh vực như cấp nước, PCCC, HVAC và sản xuất công nghiệp.

Các sản phẩm được cung cấp với nhiều kích thước, vật liệu và kiểu kết nối, đáp ứng đa dạng nhu cầu lắp đặt. Tuấn Hưng Phát cũng hỗ trợ tư vấn lựa chọn theo điều kiện thực tế của hệ thống, đồng thời cung cấp chế độ bảo hành dài hạn, giúp khách hàng an tâm hơn khi đưa sản phẩm vào sử dụng.

Kết luận​

Cấu tạo van bướm tay quay gồm nhiều bộ phận nhưng có thể tập trung vào các chi tiết quan trọng như thân van, đĩa van, trục, gioăng làm kín, hộp số và tay quay. Trong đó, hộp số là bộ phận tạo ra lợi thế lớn về mô-men xoắn, giúp việc vận hành van kích thước lớn trở nên nhẹ nhàng hơn.

Khi lựa chọn sản phẩm, cần xem xét đồng thời kích thước, áp suất, vật liệu, gioăng, kiểu kết nối và loại lưu chất. Chọn đúng cấu hình không chỉ giúp van vận hành hiệu quả mà còn góp phần nâng cao tuổi thọ cho toàn bộ hệ thống đường ống.